گزارش يك فرانسوى حاكى است كه سلطان بن سيف شش فروند كشتى بزرگ حمل‌ونقل را كه متعلق به تجار بند « سورات » بود و ظرفيت 350 تا 500 تن داشت ، در اختيار گرفت . اين كشتىها در مسير بصره و مسقط و هند رفت و آمد مىكردند . « 1 » توسعه ناوگان دريايى « سلطان بن سيف » موجب شد او بتواند براى نخستين بار ، نمايندگان خود را به صورت مخفيانه و دور از چشم دولتمردان صفوى به سواحل ايران اعزام ، و ارتباط نزديكى را با رؤساى طوايف ساكن سواحل ، به ويژه مناطق بين بندر لنگه تا طاهرى برقرار كند . هرچند نمايندگان امام مسقط با انگيزه ظاهرى جلب همكارى ساكنان سواحل خليج فارس براى جهاد عليه پرتغالىها ، در صدد ايجاد ارتباط برآمدند ، امّا از اين اقدام به خوبى مىتوان به اهداف توسعه‌طلبانهء سلطان بن سيف براى ايجاد زمينه مناسب كسب موقعيت تجارى در سواحل ايران پى برد . « 2 » به عبارت ديگر ، امام مسقط با اين اقدام ، نيم نگاهى به توسعه قدرت خود در نواحى مجاور بندر عباسى - كه در آن ايام رقيب اصلى بنادر عمان محسوب مىشد - داشت . در اين دوره با توجه به اقدامات گسترده سلطان بن سيف در راه ايجاد شرايط مناسب تجارى در عمان ، بندر مسقط از رشد و توسعه چشمگيرى برخوردار شد . نيروى دريايى عمان در زمان امامت « سيف بن سلطان » ( 1106 تا 1126 ق . و 1629 تا 1712 م . ) در نبردى دريايى ، موفق به شكست پرتغالىها در شرق آفريقا شد و بدين‌ترتيب ، مناطق شرقى آفريقا از جمله « ممباسا » و « كلوه » به تصرف درآمد . « 3 » توسعه قدرت سياسى امامان عمان به سمت شرق آفريقا زمينه مناسبى را براى رشد و توسعه بندر مسقط پديد آورد و اين بندر در اواخر قرن هفدهم ميلادى از چنان رشدى برخوردار شد كه شگفتى همگان را برمىانگيخت . « كاپيتان چارلز لاك‌ير » كه در سال 1118 ق . / 1706 م . در مسقط بوده است ، مىنويسد : « اين شهر بعد از آنكه اعراب آن را از دست پرتغالىها گرفتند ، چنان ترقى كرده است كه تمام بازرگانان هندى به وحشت افتاده‌اند . » « 4 » كاپيتان « الكساندر هميلتون » كه اطلاعات زيادى درباره مسقط داشت ، درباره ناوگان عمان در زمان « سلطان بن سيف ثانى » مىنويسد : « در سال 1715 م . ناوگان امام شامل يك كشتى با هفتاد و چهار توپ و دو كشتى با شصت توپ و يك كشتى با پنجاه توپ و هيجده كشتى كوچك با 12 تا سيزده توپ و همچنين چند كرجى پارويى با چهار تا هشت توپ بود و با اين قوا از دماغه كومورين در شرق آفريقا تا درياى سرخ ، تمام مردم ساحل‌نشين را به وحشت مىانداخت . » « 5 » توسعه نيروى دريايى امام مسقط موجب شد اهداف بلندپروازانهء خود را براى گسترش حوزه عملكرد ناوگان دريايىاش به خليج فارس ، مدنظر قرار دهد . نخستين تحركات وسيع ناوگان مسقط در خليج فارس در سال 1107 ق . / 1695 م . صورت پذيرفت . ناوگان دريايى عمان با استعداد پانزده كشتى ، به بندر كنگ حمله كرد و پس از بمباران بندر ، وارد شهر شد و به غارت و چپاول اموال دست زد و بيش از شصت هزار تومان كالا را از كنگ به غارت برد . « 6 » امام مسقط پيش از حمله گسترده به بندر كنگ و بندر عباسى ، زمينه مناسب را از طريق ارتباط با رؤساى قبايل عرب و بلوچ ساكن بندر عباسى و لنگه ، و جلب حمايت آنان ، فراهم آورده بود . پيش از اين ، از اعزام نمايندگان امام مسقط و گفت‌وگوى آنان با سران طوايف « هوله » سخن به ميان آمد . « 7 » « مرعشى » ، نويسنده و مورخ عصر شاه سلطان حسين ، در كتاب خود ، از ايجاد ارتباط ميان رؤساى طوايف هوله با امام مسقط ياد كرده است و مىنويسد : « سيف بن سلطان كه در آن وقت ، امام و سردار آن قوم بود نيز به تحريك و وسوسه فرقه هوله كه قومىاند از عرب ساكن سواحل بلاد فارس ، دندان طمع به تسخير جزاير و بنادر درياى فارس تيز كرده است . » « 8 » نوشتهء مرعشى دربارهء نقشه‌هاى توسعه‌طلبانه امام مسقط در بنادر فارس بسيار گويا و بيانگر اين واقعيت است كه او با اين تحركات درصدد گسترش ناامنى در بندر عباسى و نواحى مجاور و پايين آوردن حجم تردد كالا در مسير آن بوده است . در اسناد كمپانى هند شرقى آمده است كه : « در اين ايام امام مسقط نامه‌اى به شاه سلطان حسين نوشته و بدون آن كه او را شاه خطاب كند سه خواسته خود را اعلام كرد كه براساس آنها ، ابتدا شاه تمام دفاتر تجارى پرتغال را در ايران ببندد ؛ دوم اينكه شاه ايران يكى از اتباع عرب او را كه مظنون به همكارى با پرتغالىهاست ، تحويل دهد ؛ و سوم اينكه شاه ، كليه امتيازاتى را كه پيش از اين به پرتغالىها داده است ، به او اعطا كند . در مقابل او متعهد مىشود كه با بيست فروند كشتى ، امنيت خليج فارس را تأمين كند . او در پايان تهديد كرده بود كه چنانچه اين خواسته‌ها برآورده نشود ، بندر عباس را ويران خواهد كرد . » « 9 »

--> 1906 - 77 . p . 44 . ( 1 ) . The Persian Gulf . . . , op . cit . p . 385 . ( 2 ) . ابه‌كاره در اين‌باره مىنويسد : « آنان سفراى امام مسقط هستند كه به نخيلو و عسلو و ديگر جاهاى اين ساحل فرستاده شده‌اند تا از اعراب بخواهند آنان را در مقابل پرتغالىها يارى دهند . The travels of The Abbe Carre in India and The Near east 1672 to 1674 , op . cit . p . 830 ( 3 ) . تحفة الاعيان بسيرة اهل عمان ، پيشين ، ج 2 ، ص 83 . ( 4 ) . لاكهارت ، انقراض سلسله صفويه ، پيشين ، ص 77 . ( 5 ) . همان ، ص 78 . ( 6 ) . Loriemer , op . cit . p . 69 . ( 7 ) . The travels of The Abbe Carre in India and The Near east 1672 to 1674 , op . cit . ( 8 ) . مجمع التواريخ ، پيشين ، ص 36 . ( 9 ) . The Persian Gulf . . . , op . Cit . p . 409 .